RESEARCH
September 2017
Blackhall Colliery
UK
The pits closed in the early 1990’s. It had a devastating effect on all the families around here. Lots of men were out or work, families with no money… the only good thing to come out of it was the large regeneration project that began to turn the pit heaps back to natural grasslands and the black beaches back to sand.
Rudnici su zatvoreni početkom devedesetih. To je imalo razoran učinak na sve obitelji u okolici. Mnogi su muškarci ostali bez posla, obitelji bez novca… jedina dobra stvar koja je iz toga proizašla bio je veliki projekt obnove koji je hrpe jalovine počeo ponovno pretvarati u prirodne livade, a crne plaže u pijesak.
Kopalnie pozamykali na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Miało to destrukcyjny wpływ na wszystkie tutejsze rodziny. Wielu mężczyzn zostało bez pracy, rodziny bez pieniędzy… Jedyną dobrą rzeczą, która z tego wyszła, był duży projekt rewitalizacyjny, dzięki któremu hałdy zaczęły się zamieniać w normalne łąki, a na czarnych plażach z powrotem pojawił się piasek.
The arial flight is what the waste coal used to come out in. It would go along out to sea in buckets on an overhead rope. Once it got the end it would tip to coal out into the sea. The coal would get washed back onto the beach and everybody would go down to the beach and pick it up.
Otpadni ugljen nekoć je izlazio “zračnim letom“. Prema moru je odlazio u kantama na užetu rastegnutom iznad zemlje. Kada bi uže došlo do kraja, ugljen bi se izvrnuo u more. More bi zatim taj ugljen izbacilo na plažu, gdje bi ljudi dolazili i skupljali ga.
W koszach zawieszonych na linie odpady powęglowe wyjeżdżały napowietrznym wyciągiem, który był wyprowadzony w morze. Gdy dojeżdżały do końca, wpadały do wody. Morze wyrzucało węgiel na brzeg i stamtąd go wszyscy zbierali.
I remember going down with my dad and my younger brothers to the beach to collect sea coal. It would spit when it went in the fire… my dad was on strike during 84 & 85.
Sjećam se kako sam s ocem i mlađom braćom odlazio na plažu skupljati morski ugljen. Cvrčao bi kad bismo ga bacili u vatru… Moj otac bio je rudar i bio jeu štrajku tijekom ‘84. i ‘85.
Pamiętam, jak z tatą i młodszymi braćmi chodziłem na plażę, żeby zbierać „morski węgiel”. Skwierczał, kiedy się nim paliło… Mój tata strajkował w osiemdziesiątym czwartym i piątym.
One day they invited some of us wives to go down the pit to see what it was like. Four of us went. We got all dressed up like the miners did, the hats, the belts everything. It was unbelievably heavy. We went down in the cage and then we had to crawl through these tiny tunnels. It was pitch black, there no where to go to the toilet or wash your hands… it was horrendos. I’ll never forget it.
Jednog dana su neke od nas supruga pozvali da siđemo u rudnik i vidimo kako sve to izgleda. Nas četiri smo otišle. Obukle smo se kao rudari, s kacigama, remenima i svime. Bilo je nevjerojatno teško. Spustile smo se dizalom, a zatim smo morale puzati kroz te male tunele. Bio je mrkli mrak, nije se nigdje moglo otići na wc ili oprati ruke… bilo je užasno. Nikada to neću zaboraviti.
Pewnego dnia zaprosili kilka żon, żebyś zeszły na dół i zobaczyły, jak tam jest. Cztery z nas poszły. Wszystkie ubrałyśmy się jak górnicy: czapki, pasy, cały komplet. To wszystko strasznie dużo ważyło. Zjechałyśmy na dół w klatce, a potem musiałyśmy przeczołgiwać się przez te małe tunele. Było ciemno, że oko wykol. Nie było gdzie pójść do toalety ani umyć rąk… to było straszne. Nigdy tego nie zapomnę.
Christopher je bio mlađi brat moje majke. Imao je 14 godina kada je umro. Nisu željeli da ide u rudnike, bio je najmlađi i vrlo pametan. Radio je u rudniku samo šest tjedana kada je pao niz rub dizala koje je vozilo ugljen. Njegov ga je otac pronašao mrtvog…i to je bilo to.
Christopher był młodszym bratem mamusi. Miał 14 lat, kiedy zginął. Nie chcieli, żeby schodził do kopalni. Był najmłodszy i bardzo bystry. Pracował w kopalni tylko sześć tygodni. Spadł z windy z węglem. Jego ojciec go znalazł… no i tyle.
Christopher was my mams younger brother. He was 14 when he died. They hadn’t wanted him to go down the pit, he was the youngest and very clever. He had only been working in the pit six weeks when he fell down the side of the lift carry the coal. His father found him… and that was it.
This community centre was once the Miners Welfare Hall. A place where miners and their families could meet and socialise, it was also an educational venue and theatre. It was owned by the miners who all gave a part of their wages to a communal fund to maintain and run the building.
Ovaj društveni centar nekoć je bio Rudarski dom. Mjesto gdje su se rudari i njihove obitelji mogli nalaziti i družiti, bio je i prostor za edukacije i kazalište. Bio je u vlasništvu rudara i svi su oni davali dio svoje plaće u zajednički fond za održavanje i upravljanje zgradom.
Ten dom kultury był kiedyś klubem dla górników. Było to miejsce, gdzie rodziny mogły się spotykać, integrować i uczyć. Działał tam też teatr. Właścicielami budynku byli górnicy, którzy przekazywali część swoich zarobków na gminny fundusz opłacający utrzymanie i prowadzenie instytucji.
I remember marching with my father and the brass band to Durham on Gala day. We were the Blackhall lodge. Our banner said ‘Socialism through Evolution’ and ‘Need Before Greed’.
Sjećam se kako sam marširao s ocem i limenim orkestrom prema Durhamu tijekom Gale rudara. Mi smo bili dio podružnice Blackhall rudarskog sindikata. Na našem transparentu je pisalo 'Do socijalizma kroz evoluciju’ i 'Potreba je važnija od pohlepe’.
Pamiętam, jak w dniu gali maszerowałem z ojcem i orkiestrą dętą do Durham. Byliśmy przedstawicielami Blackhall. Nasz transparent głosił: „Socjalizm przez ewolucję” i „Potrzeba przed chciwością”.
The brass band was very popular and won lots of prizes.
Lokalni limeni orkestar bio je vrlo popularan i osvojio je mnoge nagrade.
Orkiestra dęta była bardzo popularna i zdobyła wiele nagród.
I remember going down to Pieronis. Their ice cream was second to none, it was beautiful. We used to go down there for half a bottle of sherry for me nana, they had it on draft.
Sjećam se da smo odlazili u kafić Pieronis. Njihov sladoled bio je bez premca, bio je predivan. Često smo odlazili tamo po pola boce šerija za moju baku, držali su ga na točioniku.
Pamiętam wycieczki do lodziarni prowadzonej przez rodzinę Pieroni. Ich lody nie miały sobie równych. Były wspaniałe. Kupowaliśmy tam też pół butelki sherry dla mojej babci. Sprzedawali ją z nalewaka.
Its called the inside out church because it originally came from Stockton a few miles away. The people of Blackhall bought it, dismantled it and reassembled it in Blackhall. The thing is the bricks had got a bit mucky so they re-built it with the cleaner side of the bricks facing outwards.
Zove se crkva 'izvrnuta prema van’ jer je izvorno došla iz Stocktona udaljenog nekoliko kilometara. Stanovnici Blackhalla su je kupili, rastavili ciglu po ciglu i ponovno je sastavili u Blackhallu. Cigle su se malo zaprljale, pa su je ponovno sagradili s čišćom stranom cigle okrenutom prema van.
Mówimy na niego „odwrócony kościół”, ponieważ pochodzi z oddalonego o kilka mil Stockton. Ludzie z Blackhall kupili go, zdemontowali i złożyli ponownie w Blackhall. Rzecz w tym, że cegły zrobiły się trochę brudne, więc zbudowali go na nowo tak, żeby czystsza strona cegieł była skierowana na zewnątrz.
In the late 1990’s there was a night club called Breathess that used to be in a building behind the Co-op. It was not much to look at, but it was really popular. It had some of the best house music and DJ’s… it really was the place to be but also kind of under the radar.
Krajem 1990-ih tu je bio noćni klub pod nazivom 'Breathess’ koji se nekada nalazio u zgradi iza trgovine Co-op. Nije izgledao previše spektakularno, ali bio je izuzetno popularan. Imao je najbolju house glazbu i DJ-jeve… to je zaista bilo popularno mjesto, ali istovremeno i nekako neprimjetno, ispod radara.
Pod koniec lat dziewięćdziesiątych w budynku za spółdzielnią działał klub nocny Breathless. Nie było tam na co patrzeć, ale było to naprawdę popularne miejsce. Grali tam najlepsi didżeje housowi… Warto było się tam pojawiać, ale też nie wszyscy o nim wiedzieli.
Our dad used to have a boat house down on the beach. When we were kids we’d be down there all the time. Fishing for shrimps and pulling limpets off the rocks. We’d make a little fire in a tin can and boil the limpets and eat them. We never went hungry when we were down there.
Naš tata je nekada imao kućicu za čamce dolje na plaži. Kada smo bili djeca, stalno smo tamo provodili vrijeme. Lovili smo škampe i skidali priljepke s kamenja. Zapalili bismo malu vatru u limenoj konzervi, kuhali priljepke i jeli ih. Tamo nikad nismo bili gladni.
Nasz tata miał kiedyś na plaży barkę. Kiedy byliśmy mali, cały czas tam chodziliśmy. Łowiliśmy krewetki i ściągaliśmy mięczaki ze skał. W małej, blaszanej puszce rozpalaliśmy ogień, gotowaliśmy je i zjadaliśmy. Tam nigdy nie byliśmy głodni.
In the 1950’s there used to be a row of metal tin huts along by the beach. They were built for the miners of Britain to come and have a holiday. There was a place where you could get hot tea and a big paddling pool with a slide for the kids. Back then everyone had the same wage packet and everyone had fun with what they had.
Pedesetih godina prošlog stoljeća duž plaže nekad su stajale metalne limene kućice. Izgrađene su za britanske rudare koji su tamo provodili odmor. Tu je bilo i mjesto gdje ste mogli dobiti vrući čaj te veliki bazen s toboganom za djecu. Tada je svatko imao istu plaću i svi su se zabavljali s onime što su imali.
W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku na plaży stał rząd blaszanych chatek. Zostały zbudowane dla brytyjskich górników, którzy przyjeżdżali tu na wakacje. Było tam miejsce, gdzie można było dostać gorącą herbatę, i duży brodzik ze zjeżdżalnią dla dzieci. Wtedy wszyscy mieli takie same pensje i wszyscy cieszyli się z tego, co mieli.
