RESEARCH
May 2016
Blyth
Northumberland, UK
I met my husband at the Roxy Ballroom. After the dance all the boys would hang around the bus stop eyeing up the girls for a quick kiss before the last bus home.
Męża poznałam w Roxy Ballroom. Po tańcach chłopcy kręcili się pod przystankiem autobusowym, przyglądali się dziewczynomi próbowali zdobyć szzybkiego buziaka przed odjazdem ostatniego autobusu.
Svog muža upoznala sam u Roxy Ballroom kuglani. Nakon plesa svi dečki visili bi oko autobusne stanice i skenirali cure da ih uhvate za kratku pusu prije posljednjeg busa za doma.
All the big bands came to the Roxy Ballroom in the 1950’s – Gene Vincent, Aker Bilk, Ken Macintosh. We made our own dresses, dyed our earrings with nail varnish and put cardboard in the soles of our shoes to cover up the holes. As long as you had enough money for the dance that was all that mattered.
W latach pięćdziesiątych do Roxy Ballroom przyjeżdżały wszystkie znane zespoły: Gene Vincent, Aker Bilk, Ken Macintosh. Same szyłyśmy sobie sukienki, malowałyśmy kolczyki lakierem do paznokci, a w podeszwy wkładałyśmy tekturę, która zakrywała dziury. Dopóki miałaś pieniądze na tańce, nic innego się nie liczyło.
Svi veliki bendovi došli su iz kuglane Roxy Ballroom u 50-ima – Gene Vincent, Aker Bilk, Ken Macintosh. Sami bi izrađivali svoje kostime, bojali svoje naušnice lakom za nokte i stavljale karton u cipele da prekrijemo rupe. Jedino bitno bilo je imati dovoljno novaca za upad na ples.
Nazywaliśmy go Richard Street Flyer. Wyścigówka bez silnika zrobiona ze starej, drewnianej skrzynki i kółek od wózka dziecięcego… śmigała jak złoto.
Zvali smo ju jurilica ulice Richard – bogey napravljen od drvenog sanduka i kotača starih dječjih kolica… letjela je ko raketa.
We called it the Richard Street Flyer. A bogey made from an old wooden crate and the wheels off a pram… it went like a rocket.
December 1982. I was one of 30,000.00 women who ringed the fence at Greenham. We spent the day decorating the fence with things that represented life and family. The fence was covered with baby clothes, children names, flowers and toys.
Grudzień 1982. Byłam jedną z 30 tysięcy kobiet, które otoczyły ogrodzenie bazy nuklearnej Greeham Common. Cały dzień spędziłyśmy na ozdabianiu ogrodzenia przedmiotami, które symbolizowały życie i rodzinę. Ogrodzenie pokryte było ubraniami dziecięcymi, kartkami z imionami dzieci, kwiatami, zabawkami…
Prosinac 1982. Ja sam bila jedna od 30 000 žena koje su zatresle ogradu u Greenhamu. Cijeli dan dekorirali smo ogradu stvarima koje su predstavljale život i obitelj. Prekrile smo ju dječjom ogradom, imenima djece, cvijećem i igračkama.
Poszedł sygnał, więc chwyciłyśmy się za ręce i otoczyłyśmy bazę. To był niezwykły dzień. Naprawdę dawał wiarę w siłę jednostki.
Bili smo na protestu i odjednom se proširio signal – svi smo uhvati za ruke i krenuli tresti metalnu ogradu. Koji fenomenalan dan, to nas je stvarno osnažilo kao pojedince.
At the protest the signal came down the line and we all joined hands and ringed the fence. That was a phenomenal day. It really gave you a sense of the power of the individual.
The miners went on strike in 72, 74 and 84. In 84 we were out for over a year. 142,000 men on strike. It was hard… very hard. Thatcher set out to break the union and she did.
Górnicy strajkowali w 72, 74 i 84. W 84 przez ponad rok. Strajkowało 142 tysiące mężczyzn. Było ciężko… bardzo ciężko. Thatcher chciała pokonać związek… i udało się jej.
Rudari su štrajkali na 72-ki, 74-ki i 84-ki. 84-ka je štrajkala više od godine. 142 000 ljudi sve skupa. Bilo je dosta teško… Thatcherica je naumila uništiti sindikate, a to je i učinila.
The worst was the cold. During the strike, we had no coal to burn. We chopped up anything we could find. The power cuts came in the evening… always at six o’clock, just when you wanted to give the kids their tea.
Najgorszy był chłód. W trakcie strajku nie mieliśmy węgla na opał, więc rąbaliśmy wszystko, co nam wpadło w ręce. I odcinanie prądu wieczorami… zawsze o szóstej, kiedy chciałeś dać dzieciakom herbatę.
Najgora je bila hladnoća. Tijekom štrajka, nismo imali ugljen za grijanje. Sjekli smo što god bi pronašli. Na kraju dana isključili bi nam i struju… Uvijek u šest sati, taman kad smo djeci željeli pripremiti čaj.
Aug 3rd 1966. 1,459 shipyard workers lost their jobs in one day.
Trzeciego sierpnia 1966 roku 1459 stoczniowców straciło pracę jednego dnia.
Trećeg kolovoza 1966. godine, 1 459 radnika brodogradilišta izgubilo je posao u jednom danu.
During the strike friends were kind to us with food parcels and that. Some miners went back to work because they had young families to feed. There are some that still don’t talk to each other because of that.
W trakcie strajku przyjaciele przysyłali paczki z jedzeniem i różne takie. Część górników wróciła do pracy, ponieważ mieli dzieci do wykarmienia. Niektórzy przez to do dzisiaj ze sobą nie rozmawiają.
Tijekom štrajka prijatelji bi nam uskakivali s paketima hrane i slično. Neki rudari morali su se ipak vratiti na posao jer su kod kuće imali mlade obitelji za prehraniti. Neki od rudara radi toga i dalje ne razgovaraju međusobno.
There were eighteen pubs in that one little square next to the shipyard.
Na tym małym placu przy stoczni było osiemnaście pubów.
Na malom trgu pokraj brodogradilišta bilo je osamnaest pubova.
…so mother said to my sister why are you staring at uncle John like that… and she replied I’m waiting to see him do what you said… do what asked mother… drink like a fish.
…matka zapytała moją siostrę dlaczego gapisz się tak na wujka Johna… a ona odpowiedziała czekam, aż zacznie robić to, co mówiłaś, że robi… ale co spytała matka… pić jak szewc.
…i onda je moja mama pitala sestru zašto tako bulji u ujaka Johna… a ona je odgovorila da želi vidjeti kako radi to što je on rekla da radi… a majka je upitala što to točno… pa da pije ko riba.
Czwarty północny pokład węgla i wrębiarka. Wciąż to słyszę. Czasami szło się prawie kilometr pod ziemią, zanim doszło się na czoło przodka. Wciąż pracowaliśmy w wilgoci, ciemności i zimnie.
Radio sam na 4-toj sjevernoj ugljenoj slojnici. Zvuk rezača mogu prizvati i danas. Ponekad smo do stijene ugljena morali pješačiti podzemljem i do pola milje – radili smo u neprestanoj vlazi, tami, hladnoći.
I worked the 4th North coal seam. I can hear the shearer machine in my head even now. Sometimes it was half a mile walk underground to the coal face – we worked in constant wet black cold.
They updated the workings of each seam everyday on the map. The maps were sealed in metal cabinets to protect them from fire and water. If dust fell from the planks above our heads it meant that it was time to get out.
Codziennie na mapie zaznaczali nowe wyrobiska. Mapy zamykano w metalowych szafkach, żeby chronić je przed ogniem i wodą. Gdy z desek nad nami leciał pył, wiedzieliśmy, że trzeba uciekać.
Progres rada na pojedinačnim ugljenim slojnicama, svakodnevno je bilježen na kartama. Karte su bile zapečačene u metalnim ormarićima za zaštitu od vatre i vode. Prah koji bi pada s dasaka iznad naših glava, bio bi znak da trebamo izaći van.
